گالوا

گالوا را من همیشه اعجوبه تاریخ ریاضیات میدونم. البته از این عجوبه ها تو تاریخ زیاد داریم.

امکان نداره کسی درعالم ریاضی مطالعه داشته باشه و نام این ریاضیدان فرانسوی رو نشنیده باشه. کارهای گالوا در ریاضیات پایه گذار جبر مدرن هست اصلا" اصطلاح Groups توسط ایشون وارد ریاضیات شد و تئوری گروه ها از جمله کارهای این آقا هست. اون در سال 1811 در پاریش بدنیا آمد و متاسفانه در سال 1832 اگه اشتباه نکم در یک دوئل ساختگی که دشمنانش برای اون ترتیب داده بودند کشته میشه. اون وقتی 18 ساله بود خلاصه ای از تئوری های جبر خودش رو برای فوریه میفرسته ولی ظاهرا" ایشون چیز زیادی از اون دستگیرش نمیشه. تازه حدود 14 سال پس از مرگش کارهای او مورد توجه ریاضیدانان قرار گرفت و در سال 1870 جردن دیگر ریاضیدان فرانسوی روی آثار اون تحقیق کرد و پس از انتشار آنها اواریست گالوا تبدیل به یک چهره مشهور در سراسر جهان شد. اون آدم عجیبی بود در طول مدت کوتاه زندگی خودش )یعنی 21 سال!) علاوه بر فعالیت های ریاضی یک جورایی هم سیاسی بود و دوبار بخاطر اقدام علیه حکومت وقت فرانسه به زندان افتاد.

زمینه کاری گالوا چیزی نبود که عامه مردم اونو درک کنند یا از اون استفاده کنند. ولی اگه جبر خطی بدونید میبینید که تو عالم ریاضیات این جوان 21 ساله تونست یه نقطه عطف ایجاد کنه، چیزی شبیه انتقال دوران باروک به کلاسیک توسط موتزارت. جمله زیر از گالوا، یکی از معروفترین جملاتیه که در ریاضیات از زبان بزرگان این قوم تا حالا گفته شده :

"Unfortunately what is little recognized is that the most worthwhile scientific books are those in which the author clearly indicates what he does not know; for an author most hurts his readers by concealing his difficulties

   + مهدی - ۱٢:۱۳ ‎ب.ظ ; ۱۳٩٠/٧/٢٤